Onderwijsontwikkelingen: de klas van de toekomst

Het onderwijs lijkt niet meer hetzelfde als vijftig jaar geleden. Logisch, de hele wereld is niet meer hetzelfde als destijds. We ontwikkelen met zijn allen en het onderwijs ontwikkelt mee. Hebben we enig idee wat de klas van de toekomst is, of is dat speculeren? En kunnen we de kinderen van nu voorbereiden op de wereld van straks?

‘Wel-kom-klas’

De ontwikkelingen in het onderwijs volgen elkaar in rap tempo op. Onderwijsontwikkeling is dan ook een woord dat je veel hoort, als men praat over de klas van de toekomst. Maar ook robotisering of nog forsere automatisering. Zijn de klassen van de toekomst via internet met elkaar verbonden, zodat leerlingen in één klas tegelijkertijd op meerdere niveaus les kunnen krijgen? Of blijven we nog wel even klassikaal lesgeven? En staat er dan een leerkracht voor de klas, of worden de leerlingen klaargestoomd voor de toekomst door een robot?

Wakend oog

Zolang de robot gebruikt wordt als assistent van de leerkracht, wordt de baan van de leerkracht zelf niet bedreigd. Maar in deze tijd is er een ernstig lerarentekort. Dat maakt dat die robot zo gek nog niet is. Toch kunnen wij ons niet voorstellen dat het werk van de leerkracht helemaal overgenomen wordt. Vooralsnog voelen we ons niet veilig bij het wakende oog van een robot. Je moet er toch niet aan denken dat de stroom uitvalt en de robot nodig aan de oplader moet. Vooralsnog zijn er geen onderwijsontwikkelingen die de leerkracht overbodig maken. En dat houden we maar even zo.

Schoonschrift

Onderwijsontwikkeling hangt samen met maatschappelijke ontwikkeling. Wij gaan in onze maatschappij steeds meer digitaliseren. Niet zo raar dus, dat onderwijs ook steeds meer gedigitaliseerd wordt. De mensen die vijftig jaar geleden op school zaten, kunnen zich niet voorstellen dat mensen van nu nauwelijks nog een pen vasthouden. Toch is dat steeds vaker het geval. Misschien schrijft het in de schoolbanken nog wel in een schrift, maar later in het dagelijks leven nog nauwelijks. Dus hoe belangrijk is het schoonschrift nog? Netjes typen lijkt er in elk geval van te winnen.

Gepersonaliseerd leren

Tien jaar geleden was gepersonaliseerd leren nog in de kinderschoenen. Nu kunnen we zeggen dat op sommige scholen de kinderen elk op hun eigen niveau les krijgen. Het is nog niet altijd gemeengoed, maar we gaan er steeds meer naartoe. Je kunt elk kind naar interesses en kunde willen lesgeven, maar in de praktijk hebben leerkrachten een klas met zo’n dertig verschillende individuen. Soms ook nog met elk een eigen bewerkelijke gebruiksaanwijzing. Onderwijsontwikkeling ten spijt, het gewone klassikale lesgeven is dan nog steeds favoriet.

Vaardigheden

Over het algemeen zijn ontwikkelingen zaken die voortkomen uit trends. Bij onderwijsontwikkelingen is dat niet anders. Dus om nu al te zeggen hoe ons onderwijs er over twintig jaar uitziet, is onbegonnen werk. Om op de arbeidsmarkt te kunnen functioneren worden de eisen aan het onderwijs continue bijgesteld. En zo wordt er nu al veel meer de nadruk gelegd op presenteren en samenwerken, waar vroeger vooral andere zaken aangeleerd werden. Wie weet zijn er over twintig jaar hele andere vaardigheden die belangrijk zijn voor het onderwijs. De tijd zal het leren.